Autor odpowiedzi:
ks. dr hab. Adam Bielinowicz, prof. UWM

Pytanie: 
Czy dawne obchody Świąt Bożego Narodzenia na Warmii różnią się od współczesnych?

Odpowiedź:
Święta Bożego Narodzenia na Warmii dawniej wyglądały inaczej niż te, które znamy dzisiaj. Warmińska pasterka odbywała się o północy tylko w miastach, natomiast na wsi ludzie przychodzili na pasterkę zwaną Jutrznią na Gody, odprawianą o godzinie piątej rano. Poranna jutrznia była odpowiednikiem współczesnej pasterki i stanowiła wyjątkową uroczystość. Na Warmii i Mazurach do 1945 roku nieznany był zwyczaj łamania się opłatkiem. Zamiast choinki ustawiano snopek słomy lub siana w kącie izby, w której odbywała się wieczerza wigilijna. Zwyczaj stawiania choinki przyjął się dopiero około 1910 roku. Później na drzewku zaczęły pojawiać się ciastka i jabłka, a pod nim ustawiano duże talerze wypełnione smakołykami. Dawniej na Warmii i Mazurach dzieci otrzymywały prezenty – podobnie jak dzisiaj – które rozdawał Szemel (Szemel miał głowę konia z drewna obszytego skórą na kiju, a tułów z białego prześcieradła; obwieszony dzwonkami i batem, symbolizował pomyślność. Towarzyszył mu orszak kolędników z postaciami jak niedźwiedź, bocian czy kominiarz, grający na harmonii i strzelający z bata. Zwyczaj Szemla praktykowano do lat powojennych XX w.,  zanikł po emigracji Warmiaków)

Szerzej na ten temat: Świąt Bożego narodzenia oraz rolii tradycji i dziedzictwa kulturowego Warmii w nauczeniu religii w szkole