fot. Janusz Pająk
Kampus UWM jest nie tylko miejscem nauki i pracy dla społeczności akademickiej, ale też odpoczynku dla mieszkańców Olsztyna i regionu. Jak zadbać o bezpieczeństwo w przestrzeni, z której codziennie korzystają tysiące osób, pytamy Kamila Witowicza, szefa Straży Uniwersyteckiej.

Jakie zadania stoją przed Strażą Uniwersytecką? 

Straż Uniwersytecka odpowiada za utrzymanie porządku oraz ochronę osób i mienia na terenie Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Do naszych podstawowych zadań należy zapewnienie bezpieczeństwa społeczności akademickiej i podejmowanie działań prewencyjnych w tym zakresie. Zajmujemy się też weryfikacją uprawnień osób do przebywania na terenie uczelni oraz zabezpieczeniem budynków. W sytuacjach zagrożenia, i nie tylko, współpracujemy ze służbami ratunkowymi i porządkowymi. Straż Uniwersytecka obsługuje również centrum monitoringu i odpowiada za zabezpieczenie imprez organizowanych przez uczelnię. Do naszych obowiązków należy też nadzór nad przestrzeganiem różnych regulaminów (np. pracy czy porządkowym) oraz podejmowanie interwencji w sytuacjach zagrożenia. W przypadku osób przyłapanych na gorącym uczynku podczas przestępstw czy wykroczeń zajmujemy się ich ujęciem.

Trzeba zaznaczyć, że Straż Uniwersytecka nie zastępuje policji ani żadnych innych służb mundurowych. 

Oczywiście. Nie jesteśmy policją, nie jesteśmy też strażą miejską, więc nie prowadzimy postępowań przygotowawczych, dochodzeń ani czynności procesowych. Współpracujemy natomiast z właściwymi służbami, kiedy zachodzi taka potrzeba.

akie cechy i kompetencje powinien mieć pracownik Straży Uniwersyteckiej? 

Praca w Straży Uniwersyteckiej wymaga odpowiedzialności, samodzielności, odporności na stres oraz wysokiej kultury osobistej. Oczekujemy od pracowników rzetelności, bezstronności i umiejętności pracy zespołowej, komunikatywności oraz gotowości do podejmowania szybkich decyzji w sytuacjach zagrożenia. Istotnym wymogiem jest posiadanie umiejętności udzielania pomocy przedmedycznej. Trzy czwarte naszego zespołu ukończyło kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy i może posługiwać się tytułem ratownika. Zgodnie z naszym regulaminem pracownicy muszą podnosić swoje kwalifikacje zawodowe, dlatego trzeba być też gotowym do udziału w różnych szkoleniach. 

Dodajmy, że sami także szkolicie innych, prawda? 

Tak, chętnie dzielimy się naszą wiedzą i umiejętnościami, tym bardziej że w swoim składzie mamy czterech instruktorów, którzy mogą prowadzić szkolenia z udzielania pomocy przedmedycznej. Współpracujemy też z Uniwersyteckim Centrum Wsparcia, tworząc procedury postępowania w sytuacjach kryzysowych.

Tragedia w kampusie Uniwersytetu Warszawskiego sprawiła, że ministerstwa i władze różnych uczelni zaczęły rozważać możliwość zwiększenia uprawnień takich jednostek jak Straż Uniwersytecka. 

To prawda. My także opracowaliśmy już dokumenty, które by to umożliwiły i są one obecnie procedowane. Dodam, że większość pracowników SU już w tej chwili posiada uprawnienia do użycia środków przymusu bezpośredniego i pozwolenie na posiadanie broni obiektowej. W tym kontekście sporo też myślimy o osobistym bezpieczeństwie pracowników Straży Uniwersyteckiej.

Przypomnijmy, w jakich sprawach do SU mogą zgłaszać się pracownicy i studenci. 

Straż Uniwersytecka pozostaje do dyspozycji przez całą dobę. Warto więc zapamiętać numery do nas: 532 111 038 lub 89 523 49 09. Można nam zgłaszać wszelkie sytuacje związane z zagrożeniem życia, zdrowia lub mienia, zakłócaniem porządku, uszkodzeniami infrastruktury, awariami technicznymi czy nawet podejrzanymi zachowaniami osób przebywających w Kortowie. Czuwamy także nad kwestiami związanymi z bezpieczeństwem ruchu i parkowaniem, więc jeśli coś się dzieje w tym zakresie nie tak, jak powinno, warto nas informować. Chciałbym zwrócić uwagę na to, że teren kampusu jest naprawdę ogromny, więc nasze patrole nie mogą być wszędzie, ale kiedy tylko mamy sygnał o nieprawidłowościach, natychmiast jedziemy we wskazane miejsce. Jakiś czas temu w olsztyńskich mediach pojawiła się informacja o tym, że jedna ze studentek doświadczyła nieodpowiedniego zachowania ze strony kilku mężczyzn przebywających na terenie przyległym do sklepu wielobranżowego w kampusie. Gdybyśmy zostali o tym powiadomieni, moglibyśmy zareagować i udzielić jej wsparcia. Warto zresztą w tym kontekście przypomnieć, że wszyscy powinniśmy zachować czujność i nie być obojętni – jeśli widzimy coś niepokojącego, zgłaszajmy to. Straż Uniwersytecka jest naprawdę gotowa do pomocy. Nie odmawiamy jej nawet wtedy, kiedy dotyczy zdarzeń losowych, jak np. awaria auta. 

Wiemy, że na mocy obowiązujących przepisów kampusy uniwersyteckie są terenami autonomicznymi, ale nie oznacza to, że policja nie może pojawić się w Kortowie. Aby usprawnić wjazd służb do kampusu w sytuacji zagrożenia, rektor podpisał nawet specjalne porozumienie z przedstawicielami komendy.

Porozumienie to usprawniło procedury reagowania w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Nie oznacza to, że wjazd policji nie jest zgłaszany do centrum monitoringu. Dzięki takiemu sygnałowi możemy też szybko zabezpieczyć materiał dowodowy z monitoringu czy podjąć inne działania, które później usprawnią działania służb. Na mocy wspomnianego porozumienia zaplanowaliśmy też wspólne szkolenia z Komendą Wojewódzką Policji, w tym z udziałem funkcjonariuszy zajmujących się przeciwdziałaniem terroryzmowi. 

O tym, że bezpieczeństwo na uczelniach jest ważne, świadczą dodatkowe ministerialne środki przekazane na ten cel. 

Owszem. Umożliwiły nam one m.in. dalszy rozwój infrastruktury dotyczącej zapewnienia bezpieczeństwa, w tym rozbudowę i modernizację systemów monitoringu, kontroli czy alarmowego. Zainwestowaliśmy również w sprzęt do szkoleń, w tym fantomy. Przed nami też zakup samochodu służbowego. Warto dodać, że dzięki środkom z tzw. „Pożyczki na cyfryzację” z KPO mamy w planach wprowadzenie nowych rozwiązań związanych z monitoringiem, w tym montaż kamer wyposażonych w narzędzia AI, które pozwolą nam lepiej i szybciej identyfikować zagrożenia. Mamy świadomość, że jeśli chodzi o życie i zdrowie, każda sekunda jest cenna. I dlatego inwestujemy zarówno w swoje szkolenia, jak i sprzęt. Dojazd karetki do Kortowa zajmuje około ośmiu minut, my możemy być na miejscu w minutę czy dwie.

Intensyfikacja działań na rzecz bezpieczeństwa na UWM jest zauważana nie tylko przez społeczność akademicką, ale i zewnętrzne gremia. Pracownicy Straży Uniwersyteckiej mogą czuć się współtwórcami sukcesu Uniwersytetu w konkursie „Bezpieczna Uczelnia”. 

Konkurs ten promował uczelnie, które najlepiej wdrażały rozwiązania w zakresie przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji oraz innym zachowaniom niepożądanym. A ponieważ staramy się wspierać działania wszystkich jednostek, które stawiają sobie takie cele, czujemy, że dołożyliśmy coś od siebie. Miewamy kontakt z ofiarami przestępstw i w kryzysie psychicznym, więc dobrze wiemy, jak ważne jest odpowiednie przygotowanie do reagowania na takie sytuacje. To właśnie dlatego chętnie uczestniczymy w spotkaniach informacyjnych i szkoleniowych, ucząc się i ucząc innych m.in. udzielania pomocy czy rozpoznawania niepokojących sygnałów. Staramy się upowszechniać wiedzę na temat tego, jak i gdzie zgłaszać niepokojące zachowania osób w naszym otoczeniu i wspierać je do momentu, gdy zostanie im udzielona profesjonalna pomoc.

Sporo uwagi poświęcamy także dostosowaniu infrastruktury w kampusie do potrzeb osób z niepełnosprawnościami czy szczególnymi potrzebami. Staramy się, przy współpracy z koordynatorem Uniwersyteckiego Centrum Wsparcia, planować i montować w budynkach krzesełka do ewakuacji czy nosze płachtowe, a w czasie patroli zwracamy uwagę na to, jak wygląda kampus i czy nie pojawiają się w nim przeszkody lub bariery, które mogłyby utrudniać poruszanie się. Zależy nam na tym, by Straż Uniwersytecka wzbudzała zaufanie społeczności akademickiej i by wszyscy, którzy tu pracują i studiują, wiedzieli, że mogą u nas szukać pomocy. 

Rozmawiała Daria Bruszewska-Przytuła

 

 

 

Tekst ukazał się w jesiennym wydaniu „Wiadomości Uniwersyteckich”, którego tematem przewodnim jest bezpieczeństwo. Ekspertów z UWM pytamy o wielkie wyzwania i codzienne wybory, o sprawy międzynarodowe i te lokalne, związane z naszym kampusem. Jak co miesiąc, informujemy również o wydarzeniach z uczelni, dokonujemy przeglądu prowadzonych badań naukowych oraz donosimy o powodach do dumy z naszej kadry i studentów.

Wszystkie numery naszego uniwersyteckiego pisma można znaleźć na stronie internetowej UWM.