Nauka dla środowiska społecznego: Dzień Godności Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną

Data spotkania nie była przypadkowa. 5 maja w Polsce obchodzony jest Dzień Godności Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną. Wydarzenie w Ostródzie wpisało się więc w ważny społecznie kontekst, podkreślając znaczenie szacunku, podmiotowości i aktywnego udziału osób z niepełnosprawnością intelektualną w życiu społecznym, kulturalnym i naukowym.

W spotkaniu uczestniczyły przedstawicielki Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie: dr hab. Katarzyna Ćwirynkało, prof. UWM, dr hab. Agnieszka Żyta, prof. UWM oraz mgr Monika Chełchowska. Wydarzenie zgromadziło także osoby związane z lokalnym środowiskiem wsparcia: pracowników, pracowniczki i instruktorów Zakładu Aktywności Zawodowej, uczestników, uczestniczki i terapeutki Warsztatów Terapii Zajęciowej, rodziców oraz inne osoby wspierające osoby z niepełnosprawnością intelektualną.

Głównym tematem rozmów była współpraca uniwersytetu ze środowiskiem lokalnym oraz sposoby budowania pozytywnego wizerunku osób z niepełnosprawnością intelektualną. Szczególną uwagę poświęcono badaniom włączającym, czyli takim, w których osoby z niepełnosprawnością intelektualną nie są wyłącznie uczestnikami badań, ale współtworzą je jako partnerzy i partnerki procesu badawczego.

Spotkanie było również okazją do przedstawienia założeń projektu OPUS-26 finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki pt. „Badania włączające z osobami z niepełnosprawnością intelektualną. Model metodologiczno-analityczny”. Projekt realizują dr hab. Katarzyna Ćwirynkało, prof. UWM oraz dr hab. Agnieszka Żyta, prof. UWM. Jego celem jest rozwijanie metodologicznych i analitycznych podstaw badań prowadzonych wspólnie z osobami z niepełnosprawnością intelektualną.

Wydarzeniu towarzyszyła wystawa prac współbadaczy i współbadaczek. Zaprezentowane plakaty, zaprojektowane przez Michała Orłowskiego z UWM, były efektem projektu badawczego „Piękno w naszych oczach”, zrealizowanego metodą photovoice. W projekcie naukowczynie akademickie oraz badacze i badaczki z niepełnosprawnością intelektualną pracowali razem jako równorzędni partnerzy, pokazując własne spojrzenie na piękno, codzienność i otaczający świat.

„Nauka dla środowiska społecznego” pokazała, że działalność akademicka może i powinna wychodzić poza mury uczelni. Jako Public Engagement Activity wydarzenie w Ostródzie stało się przykładem tego, jak uniwersytet może współpracować z lokalną społecznością, dzielić się wiedzą i jednocześnie uczyć się od osób, których doświadczenie wnosi do badań wyjątkową perspektywę.

Poprzez dialog, sztukę i wspólne poszukiwanie rozwiązań spotkanie udowodniło, że badania włączające są nie tylko możliwe, ale także potrzebne. Wzmacniają głos osób z niepełnosprawnością intelektualną, budują relacje oparte na szacunku i przyczyniają się do tworzenia bardziej otwartego, uważnego i inkluzywnego społeczeństwa.

red.