Wystawa „Skraj/ Am Rand” jest efektem projektu o tym samym tytule. Zostaną na niej zaprezentowane rezultaty rozważań w formie artystycznych utworów wizualnych (malarstwo, rysunek, fotografia, video, instalacje) dotyczące współczesnego pejzażu jako konstruktu kulturowego, który koduje znaki przeszłości, może służyć pamiętaniu oraz daje możliwość refleksji nad współczesnością.

Projekt dotyczył badania zbiorowej pamięci dwóch narodów: polskiego i niemieckiego oraz zrealizowany został w formie spotkania o charakterze sympozjum artystyczno-naukowego.

Organizatorami projektu są Instytut Edukacji Artystycznej Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie oraz Institut für Kunstpädagogik, Universität Leipzig – jednostki naukowe, których bogata współpraca trwa już 15 lat i polega na warsztatach, sympozjach, spotkaniach artystycznych i edukacyjnych oraz wymianach w ramach programu Erasmus. Projekt skierowany był do artystów i naukowców z Polski i Niemiec. Odpowiadał na zmiany społeczne i związane z nimi postrzeganie przeszłości, skupianie się na apologii własnego cierpienia i zamykanie się w osobnych wizjach historii w poszczególnych krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Część wyjazdowa sympozjum odbyła się w Michałowicach koło Szklarskiej Poręby. Uczestników gościł Teatr Cinema – niezwykłe miejsce na artystycznej mapie Polski. Podczas spotkania analizie poddane zostały kwestie pejzażu jako współczesnego tematu w sztuce. Artyści podjęli się próby doświadczenia pamięci w sposób „krytyczny”, „wspólny” i „dobry” - w trzystopniowej formule zaproponowanej przez Krzysztofa Czyżewskiego z Fundacji Pogranicze. Pierwszy, najtrudniejszy, dotyczył spojrzenia na przeszłość uwzględniając nie tylko swoje krzywdy, ale też służąc przeżyciu własnych przewin. Drugi dopuszczał pamięć innych i wspólne przeżywanie pamiętania we wspólnocie. Trzeci służył przyjrzeniu się temu, co dostajemy w wyniku spotkania z „obcym”. Punktem odniesienia był pejzaż i historia kotliny jeleniogórskiej oraz praktykowanie spotkania na pograniczu kultur, sensów i tradycji.

Wystawa olsztyńska została rozszerzona o wątki historii Warmii i kontemplacji pamięci tego regionu.

Uczestnicy wystawy: Jarema Drogowski, Alexander & Thalia Frohberg, Sarah Heuer, Elżbieta Jabłońska, Wioletta Jaskólska, Maria Kiesner, Rafał Kowalski, Marta Kwiatek, Verena Landau, Thomas Lewandowski, Monika Masłoń, Łukasz Niewiadomski, Karol Pałka, Stefan Paruch, Aleksandra Paszko, Mandy Putz, Jolanta Rejs, Tobias Rost, Katarzyna Rotkiewicz-Szumska, Agnieszka Rożnowska, Maria Sainz Rueda, Joanna Stasiak, Magdalena Świercz-Wojteczek, Laura Wankiewicz, Andreas Wendt, Florie Windelberg, Anna Wójcik, Nicola Zierhut, Renata Zimnicka - Prabucka.

Opieka kuratorska wystawy: Joanna Stasiak, Anna Drońska, Stefan Paruch.

Opieka teoretyczna projektu: Magdalena Durda, Thomas Klemm, Alicja Kulik, Przemysław Radwański.

Projekt sfinansowano z badań statutowych Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. 

wernisaż: środa 14.01.2026 r. godz. 18.00, Centrum Ekspozycyjne Stara Kotłownia, Olsztyn-Kortowo, ul. Prawocheńskiego 9. 

Wstęp wolny