25 Sierpnia 2026

Aktualności


Dr Jakub Dunin-Borkowski z Instytutu Językoznawstwa UWM został laureatem dziesiątej edycji konkursu SONATINA Narodowego Centrum Nauki. Na realizację projektu dotyczącego lenicji /s/ w hiszpańskim argentyńskim otrzyma niemal 600 tys. zł.

Narodowe Centrum Nauki rozstrzygnęło konkurs SONATINA 10, skierowany do badaczek i badaczy, znajdujących się na początku kariery naukowej. O finansowanie ubiegały się 333 zespoły. W tegorocznej edycji wyłoniono 76 laureatek i laureatów, a finansowanie ich projektów wyniesie ponad 60 mln zł.  

Wśród nagrodzonych znalazł się dr Jakub Dunin-Borkowski, adiunkt w Katedrze Języka Angielskiego, działającej w Instytucie Językoznawstwa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Jego projekt pt. „Argentinian Spanish /s/-lenition at the syntax-phonology interface: the effects of the prosodic hierarchy on phonological variation and edge preservation” („Lenicja /s/ w hiszpańskim argentyńskim na styku składni i fonologii: wpływ hierarchii prozodycznej na zmienność fonologiczną i zachowanie krawędzi”) uzyskał finansowanie w wysokości 588 284 zł

– Do złożenia wniosku w konkursie SONATINA skłoniły mnie przede wszystkim możliwości, jakie daje finansowanie w ramach NCN. Po realizacji projektu PRELUDIUM zacząłem przyglądać się kolejnym programom i okazało się, że SONATINA bardzo dobrze odpowiada mojej sytuacji zawodowej i etapowi kariery naukowej. To program skierowany do badaczy niedługo po doktoracie, a dodatkowo przewiduje możliwość realizacji projektu w jednostce innej niż ta, w której przygotowywało się doktorat. W moim przypadku było to szczególnie dobrze dopasowane, ponieważ doktorat realizowałem na Uniwersytecie Warszawskim, a obecnie pracuję na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim – zaznacza młody badacz. 

Wymiar naukowy i osobisty 

Projekt dotyczy lenicji w hiszpańskim argentyńskim, czyli zjawiska, w którym w określonych kontekstach fonologicznych głoska może ulegać osłabieniu, na przykład przechodzić od [s] do [h] albo całkowicie zanikać.  

– Zainteresowanie tym zagadnieniem ma również dla mnie wymiar osobisty, ponieważ mam związki rodzinne z Argentyną i od dawna obserwuję to zjawisko. Jest ono stosunkowo dobrze opisane, ale wciąż pozostają pytania dotyczące jego uwarunkowań i funkcjonowania w różnych kontekstach – mówi językoznawca i wyjaśnia, że w projekcie nie chodzi wyłącznie o opis konkretnego zjawiska w jednym języku. – W fonologii bardzo interesujące jest to, dlaczego języki z jednej strony tak bardzo się od siebie różnią, a z drugiej wykazują pewne zaskakujące podobieństwa. Chcę sprawdzić, czy prawidłowości obserwowane wcześniej w innych językach i innych procesach fonologicznych można odnaleźć również w argentyńskiej odmianie języka hiszpańskiego. To jest więc z jednej strony badanie konkretnego języka i konkretnego procesu, ale z drugiej – próba sprawdzenia, czy teoria fonologiczna właściwie przewiduje zachowanie języków. Jeśli podobne mechanizmy okażą się obecne w niezwiązanych ze sobą językach, może to mieć znaczenie dla szerszych generalizacji dotyczących funkcjonowania systemów językowych. 

Grant otwiera nowe możliwości 

Dr Jakub Piotr Dunin-Borkowski nie kryje zadowolenia, że akurat jego projekt został pozytywnie oceniony. 

– Samemu trudno jest obiektywnie ocenić własny pomysł, dlatego tym bardziej cieszy mnie, że eksperci dostrzegli w nim potencjał. Uzyskanie grantu nie jest oczywiste, a o sukcesie w konkursach grantowych decyduje wiele czynników. Czasami różnice między wnioskami są naprawdę niewielkie, dlatego przyznanie finansowania jest dla mnie dużym powodem do radości – zaznacza naukowiec i dodaje, że grant daje przede wszystkim możliwości prowadzenia badań na większą skalę oraz okazję do ogólnego rozwoju zawodowego. – To nie tylko środki na realizację samego projektu, ale również możliwość udziału w konferencjach, wyjazdach badawczych czy nawiązania współpracy z innymi naukowcami. To niezwykle ważne, szczególnie na wczesnym etapie kariery naukowej. Tego typu aktywności dają wymierne korzyści dla ogólnego poziomu naukowego i dydaktycznego, co w przyszłości przekłada się na lepsze publikacje i możliwość lepszego kształcenia studentów. 

Trzy miesiące badań w Amsterdamie 

Zdobycie grantu przez młodego naukowca to także doskonała okazja do odbycia trzymiesięcznego stażu na Uniwersytecie w Amsterdamie.  

– Modelowanie ilościowe w fonologii nie jest czymś, czego można łatwo nauczyć się wyłącznie z książek czy artykułów. Na Uniwersytecie w Amsterdamie pracują badacze zajmujący się m.in. fonologią laboratoryjną czy probabilistycznym modelowaniem fonologii metodami wykorzystującymi uczenie maszynowe. Są to obecnie bardzo rozwijane obszary badań. Możliwość pracy z ekspertami, którzy zajmują się tymi zagadnieniami na co dzień, będzie dla mnie okazją zarówno do wykorzystania ich wiedzy w moim projekcie, jak i do zdobycia nowych kompetencji – podkreśla dr Jakub Dunin-Borkowski. 

Kolejny grant na koncie młodego badacza 

To kolejny sukces naukowy dr. Jakuba Dunina-Borkowskiego związany z Narodowym Centrum Nauki. Wcześniej, w konkursie PRELUDIUM 21, badacz uzyskał finansowanie projektu „Zbitki spółgłoskowe w języku baskijskim. Opis generatywny w ramach Teorii Optymalności”

– Kolejny grant jest dla mnie ważnym krokiem w rozwoju naukowym. Cieszę się przede wszystkim z tego, że mogę konsekwentnie rozwijać własny kierunek badań – zaznacza badacz. 

Naukowy powrót do Olsztyna 

Dr Jakub Dunin-Borkowski jest absolwentem Uniwersytetu Warszawskiego. Z Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim związany jest od kilku lat.  

– Cieszę się, że mogę tutaj rozwijać swoją działalność naukową. Sam pochodzę z Olsztyna i tutaj spędziłem wcześniejsze lata życia, więc praca na UWM jest dla mnie w pewnym sensie naturalnym powrotem do rodzinnego miasta. Obecnie pracuję w Katedrze Języka Angielskiego. Zajmuję się fonologią, czyli dziedziną językoznawstwa, która bada m.in. zasady funkcjonowania dźwięków w języku i szuka prawidłowości, które pozwalają lepiej zrozumieć, w jaki sposób działają systemy językowe. Jest to obszar, którym zajmuję się właściwie od początku studiów, a więc od pracy magisterskiej, przez doktorat, aż po obecne badania – podsumowuje naukowiec. 

Sukces dr. Jakuba Dunina-Borkowskiego to ważne wyróżnienie dla Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie oraz potwierdzenie wysokiego poziomu prowadzonych na UWM badań językoznawczych. Realizacja projektu pozwoli na rozwój badań nad teorią fonologiczną, w szczególności na pogłębienie wiedzy o związkach między składnią, prozodią i warstwą segmentalną języka. 

Sylwia Zalewska

Rodzaj artykułu