Start na UWM bez presji. Jak sobie radzić i gdzie szukać wsparcia?

Początek studiów zwykle bywa zarówno ekscytujący, jak i stresujący. Z jakimi problemami borykają się osoby, które dopiero ukończyły szkołę średnią i próbują wdrożyć się tryb studiów?

Myślę, że z różnymi, bo to, co dla jednej osoby jest wyzwaniem, dla innej może być czymś bardzo prostym. Każdy ma za sobą inne doświadczenia, dysponuje innymi zasobami i umiejętnościami. To, co może być wspólnym mianownikiem w tej sytuacji, to obawa. Pojawiają się pytania, jak to będzie, czy sobie poradzę, czy poznam fajne osoby, czy to był trafny wybór kierunku.

Jest to też okazja do skonfrontowania się z samodzielnością i odpowiedzialnością za siebie. To bywa trudne, szczególnie na początku, a przede wszystkim dla osób, które zmieniają miejsce zamieszkania, pozostawiają rodzinę i znajomych, znane miejsce.

Nowi ludzie, inne zasady i wymagania, organizacja nauki oraz duża ilość informacji na raz może chwilowo przytłaczać i jest to naturalne.

Na pewno niektórym osobom może być trudno przyzwyczaić się do tej nowej sytuacji edukacyjnej ‒ tutaj nikt nikogo nie ciągnie za rękę, nie pyta np., czy sprawdził plan zajęć.

A jeśli chodzi o inny tryb nauki, na który przestawiają się osoby pierwszoroczne, czy są jakieś metody, które to usprawniają?

Problemy czasami wynikają z tego, że wcześniej nie uczyliśmy się tego, jak się uczyć. Każdy znalazł swój sposób, który sprawdził się na poziomie szkoły średniej, ale nie musi sprawdzić się również na studiach. Jeśli okaże się niewystarczający, warto poszukać nowego. 

W początkowym rozedrganiu i natłoku nowych informacji może również pojawić się kłopot z koncentracją czy też przyzwyczajeniem naszej głowy do większej ilości materiału do zapamiętania. To również jest naturalne, więc warto zaakceptować te początkowe trudności, jeśli się one w ogóle pojawią.

Wychodząc naprzeciw osobom studiującym w naszej uczelni na pierwszym roku, w ramach projektu „Ograniczanie zjawiska DROPOUT w UWM w Olsztynie”, przygotowaliśmy materiały, które są takim Pozytywnym Starterem. Mają one pomóc w odnalezieniu się w nowej rzeczywistości.

Informacje są zebrane w jednym miejscu, więc nie trzeba ich szukać na wielu stronach. Można zajrzeć do „Poradnika przetrwania na studiach”, sprawdzić „Metody wspierające proces nauki” czy „Jak efektywnie się uczyć” oraz zerknąć do poradnika „Jak poradzić sobie z prokrastynacją”, ponieważ wiele osób obecnie się z nią zmaga.

Wszystkie te teksty są zamieszczone na stronie Empatii w zakładce Strefa Wiedzy oraz na platformie Moodle.

W projekcie zaplanowane jest również działanie polegające na wsparciu osób z pierwszego roku przez osoby studiujące ze starszych roczników. Nikt inny tak dobrze nie wie, co podpowiedzieć młodszym osobom studiującym, żeby mogły łatwiej odnaleźć się na Uniwersytecie. O tym działaniu szarzej będziemy informowali na początku roku akademickiego.

Powrót na uczelnie po okresie wakacyjnym może sprawić trudność także studentom kontynuującym kształcenie. Czy są takie rzeczy, na które można zwrócić uwagę, żeby zapobiec kryzysowi, który pojawia się po wakacjach?

Chyba każdy, kto wraca z urlopu, ma podobne odczucia. To, co może nas w tym czasie wesprzeć, to realny plan i wdrażanie się małymi krokami. Dzielenie dużych rzeczy na mniejsze kawałki jest bardziej efektywne niż myślenie od początku o całym zadaniu. Świadomość konieczności wykonania wszystkiego na raz może wywoływać zwątpienie lub prowadzić do rezygnacji. 

Choć może się to wydawać banalne, wartościowe jest dbanie o ruch, świeże powietrze, odżywanie i sen. To jest naprawdę ważne w samoregulowaniu i  utrzymaniu równowagi. Bez tego, prędzej czy później, samopoczucie może się pogarszać i może brakować nam siły do działania w każdym obszarze życia, nie tylko podczas nauki. Warto mieć też pod kontrolą swoją aktywność w internecie. Naturalnie, że sieć nas przyciąga, zwłaszcza gdy pozwala utrzymywać kontakty z pozostawionymi w rodzinnym mieście przyjaciółmi, ale ważne, żeby robić to odpowiedzialnie. 

Często żartuje się, że studenci żyją na zupkach chińskich i napojach energetycznych. Czy lepsze odżywanie może pomóc z samopoczuciem podczas roku akademickiego?

Na pewno tak. Myślę, że to, co jest powodem takiego odżywiania, to brak czasu albo chęci do tego, żeby go poświęcić właśnie na przygotowanie czegoś zdrowszego. Czasem do tego dochodzą ograniczenia finansowe. Korzystanie z gotowych obiadów nie jest tanie.

Kiedy wyjeżdżamy z domu, w którym posiłki przygotowywał dla nas ktoś inny, a teraz nagle trzeba samemu robić zakupy, prać, gotować, a do tego organizować wiele innych rzeczy związanych ze studiami, to czas adaptacji musi troszkę potrwać. Oczywiście, nie wszystko od razu będzie wyglądało tak, jakbyśmy chcieli, ale warto nad tym popracować. To również można zrobić małymi krokami, np. założyć, że na początku będę żywić się gotowymi posiłkami, żeby o tym nie myśleć, ale w połowie października pomału zaplanować zdrowsze żywienie. Można zacząć od przygotowywania prostych potraw, od razu na kilka dni, żeby codziennie się tym nie zajmować.

Na jakie wsparcie mogą na UWM liczyć studenci z pierwszych i późniejszych roczników?

Młodzi ludzie przyjeżdżają na studia wraz ze swoimi historiami i przeżyciami, w różnym stanie zdrowia. Po to, aby wspierać osoby studiujące, działają m.in. Uniwersyteckie Centrum Wsparcia czy Ośrodek Pomocy Psychologicznej i Psychoedukacji „Empatia”, gdzie można skorzystać z bezpłatnych konsultacji. Na stronie internetowej ośrodka jest również dostępny zupełnie anonimowy test do diagnozy samopoczucia przygotowany przez specjalistów, po którym dostaje się indywidualny raport. Może on podpowiedzieć, czy warto pójść po pomoc, czy zastosować porady, które są w ogólnodostępnych materiałach na stronie. W naszym ośrodku jest też pani psycholog, która prowadzi konsultacje dla studentów pierwszorocznych. Działa również Biuro ds. Osób z Niepełnosprawnościami, które zapewnia wsparcie osobom ze szczególnymi potrzebami oraz dostępny jest Rzecznik ds. Równości Szans oraz Biuro Karier.

Coraz częściej widzimy różne inicjatywy, które pomagają studentom w poznaniu siebie nawzajem, takie jak np. Speed Friending. Czy uważa pani, że są one pomocne w nawiązywaniu nowych relacji?

Uważam, że każde wydarzenie, które będzie wspierało nawiązywanie relacji, jest wartościowe. Takie były założenia Speed Friendingu, który organizowaliśmy wraz z Radą Uczelnianą Samorządu Studenckiego. Chodziło właśnie o to, żeby stworzyć bezpieczną przestrzeń i dać okazję do spotkania i rozmowy. Młodzi ludzie często nie odzywają się do innych, bo obawiają się oceny. Luźne rozmowy np. o uczeniu się, nie sprawiają im większej trudności, natomiast nie łatwo jest im wyjść poza tzw. small talk, a to jest potrzebne do budowania głębszych relacji. Właśnie takie relacje, twarzą w twarz, są coraz trudniejsze, a jednocześnie coraz mocniej za nimi tęsknimy. Im więcej tego typu specjalnie zaprojektowanych wydarzeń, tym lepiej.

Rozmawiała Monika Michalak, studentka filologii polskiej

Projekt „Ograniczanie zjawiska DROPOUT w UWM w Olsztynie” (nr FERS.01.05-IP.08-0048/25) dofinansowany jest przez Unię Europejską w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego