18 Marca 2026
Aktualności
Przepis na sukces wydaje się prosty: rozpoznać i trafnie ocenić produkty mleczarskie wyłącznie na podstawie smaku, zapachu i wyglądu. Ale, gdy na konkursowym stole znajdują się mleko, masło, mozzarella oraz regionalne sery z Asturii – Gamonéu i Cabrales, sprawa nieco się komplikuje. By dokonać prawidłowej analizy, trzeba popisać się wiedzą, precyzją oraz doświadczeniem w analizie sensorycznej, zwłaszcza że niektóre wyroby zostały celowo zmodyfikowane.
W europejskiej czołówce
Europejski Konkurs Sensoryczny EUROPEL gromadzi przedstawicieli uczelni i szkół o wieloletniej tradycji kształcenia w zakresie technologii mleczarskiej. W rywalizacji biorą udział uczestnicy m.in. z Hiszpanii, Holandii, Francji, Włoch, Finlandii oraz Rumunii.
W tegorocznej edycji wystartowało 57 uczestników, którzy stworzyli 19 drużyn. Konkurencja była więc niezwykle silna, a poziom rywalizacji – bardzo wysoki.
W konkursie wzięli udział studenci wyróżniający się nie tylko wrażliwością sensoryczną, ale także codzienną aktywnością i zaangażowaniem. UWM reprezentowali: Aleksandra Drzymkowska, Aleksandra Rafałowska, Laura Witkowska, Eryk Leszczyński, Maciej Kosakowski oraz Wojciech Sinkiewicz. Opiekunkami grupy były dr hab. inż. Marta Czarnowska-Kujawska oraz dr inż. Katarzyna Staniewska, które czuwały również nad przygotowaniem studentów do konkursu. Wsparcia merytorycznego udzielili: dr hab. inż. Justyna Żulewska prof. UWM, dziekan WNoŻ, dr inż. Maria Baranowska, dr hab. inż. Jarosław Kowalik, prof. UWM (Katedra Mleczarstwa i Zarzadzania Jakością) oraz mgr inż. Krzysztof Tomalik (Lactalis Polska).
Szczegółowy zestaw nagród prezentuje się następująco:
Zespół 1: Aleksandra Rafałowska, Maciej Kosakowski, Wojciech Sinkiewicz
Ranking indywidualny: Aleksandra Rafałowska
- 1. miejsce (Individual) w kategorii mleko
- 3. miejsce (Global Individual Ranking)
Ranking zespołowy:
- 1. miejsce (Team Ranking) w kategorii mleko
- 1. miejsce (Team Ranking) w kategorii masło
- 2. miejsce (Global Team Ranking)
- 3. miejsce (Team Ranking) w kategorii mozzarella
Zespół 2: Aleksandra Drzymkowska, Laura Witkowska, Eryk Leszczyński
Ranking indywidualny: Laura Witkowska
- 3. miejsce (Individual) w kategorii mozzarella
- 1. miejsce (Global Individual Ranking)
Ranking indywidualny: Aleksandra Drzymkowska
- 2. miejsce (Individual) w kategorii masło
Ranking zespołowy:
- 3. miejsce (Team Ranking), w kategorii mleko
Najwyższe miejsca zajmowali ci, których oceny były najbardziej zbliżone do ocen jury składającego się z ekspertów. Wyniki studentów z UWM potwierdzają nie tylko ich świetne przygotowanie merytoryczne, doskonałe rozumienie specyfiki ocenianych produktów i dużą uważność w indywidualnej analizie sensorycznej, ale także wysoki poziom kształcenia na Wydziale Nauki o Żywności.
Aleksandra Rafałowska, studentka technologii żywności i żywienia człowieka, która indywidualnie zdobyła I miejsce w kategorii mleko, przyznaje, że udział w konkursie był wspaniałą przygodą.
– Gdy ogłaszali wyniki i dowiedziałam się, że zdobyłam pierwsze miejsce, byłam zaskoczona i wzruszona. Jestem tym podekscytowana. Jeszcze po przylocie do Polski byliśmy pod wielkim wrażeniem tego, co udało nam się osiągnąć. Od początku studiów mieliśmy zajęcia z analizy sensorycznej z dr hab. inż. Martą Czarnowską-Kujawską, która świetnie nas w tym zakresie przygotowała. Bardzo pomogły nam też ćwiczenia przygotowujące do samego konkursu, zwłaszcza, jeśli chodzi o sery pochodzące z Hiszpanii – relacjonuje Aleksandra Rafałowska, a Aleksandra Drzymkowska dodaje:
– Udział w tym konkursie był dla mnie nowym i bardzo ciekawym doświadczeniem. Byliśmy dobrze przygotowani. Małą trudność stanowiły dla nas hiszpańskie sery, ale bardzo dobrze poradziliśmy sobie z tym, co znamy, czyli mlekiem, masłem i mozzarellą. Myślę, że mnie osobiście pomogło też to, że pisałam pracę inżynierską na temat oceny sensorycznej – mówi Aleksandra Drzymkowska, również studentka technologii żywności i żywienia człowieka.
Pod opieką kadry naukowej Wydziału Nauki o Żywności studenci regularnie rozwijają swoje kompetencje podczas zajęć dydaktycznych, w trakcie których analizują produkty żywnościowe (w tym mleczarskie) na podstawie ściśle określonych deskryptorów, czyli wyróżników służących do precyzyjnej oceny cech produktu.
Jak mówi dr inż. Katarzyna Staniewska, zmysły niezbędne do oceny sensorycznej, są rozwijane u studentów od pierwszego roku.
– Można powiedzieć, że to są „podstawy podstaw”. Rozpoznawać produkty z użyciem zmysłów uczymy studentów od początku kształcenia na takich kierunkach jak technologia żywności i żywienia człowieka, bezpieczeństwo i certyfikacja żywności oraz gastronomia i sztuka kulinarna. W kolejnych latach studenci, którzy są kształceni w zakresie technologii mleczarskiej, szczegółowo podchodzą do analizy sensorycznej produktów mleczarskich – wyjaśnia badaczka.
Wykładowcy zorganizowali specjalne przygotowania do konkursu, korzystając z doświadczenia z poprzednich edycji.
– Ćwiczyliśmy pod konkretne arkusze oceny w tym konkursie, tłumacząc wszystkie wyróżniki jakościowe, których jest bardzo dużo. Oceny studentów są porównywane do ocen eksperckich, co z jednej strony jest ciekawym wyzwaniem, a z drugiej sporą niewiadomą. Przed samą oceną staraliśmy się ugruntować wiedzę studentów – to, jak patrzą na produkty i ich specyfikę, m.in. po to, żeby byli w stanie „odkryć” ich cechy charakterystyczne, które mogły się przydać w ocenach. Takie przygotowanie przekłada się nie tylko na bardzo dobre wyniki w międzynarodowych konkursach, ale także na rozwój praktycznych umiejętności, niezwykle cenionych w nowoczesnej nauce i przemyśle spożywczym – dodaje dr inż. Staniewska.
Studenci Wydziału Nauki o Żywności od kilku lat znajdują się w czołówce tych, którzy na podstawie zmysłów potrafią rozpoznawać produkty mleczarskie. W ubiegłorocznej edycji Europejskiego Konkursu Sensorycznego EUROPEL, która odbyła się w holenderskim Alkmaar, dwa drugie miejsca (za ocenę masła oraz sera gouda z kminkiem) zajęła Izabela Kalwejt. Ponadto zespół w składzie: Anita Grabowska, Izabela Kalwejt i Anastazja Olzacka zajął trzecie miejsce w klasyfikacji drużynowej.
Więcej inspirujących doświadczeń
Oprócz udziału w konkursie sensorycznym dla studentów, którzy wybrali się do Asturii, przewidziano szereg innych interesujących aktywności. Pierwszego dnia, po oficjalnej prezentacji zespołów, odbyło się spotkanie integracyjne, podczas którego uczestnicy degustowali wyroby mleczarskie i wędliniarskie przywiezione przez reprezentacje z poszczególnych krajów. Przedstawiciele UWM zaprezentowali sery wyprodukowane przez SM Michowianka, Mlekovitę oraz Warmię – firmy, z którymi na co dzień współpracuje Wydział Nauki o Żywności. Nie zabrakło też chwili na promocję Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego: podczas prezentacji drużyn studenci odtworzyli film prezentujący uczelnię, który spotkał się ze świetnym odbiorem ze strony innych studentów.
Ponadto uczestnicy wzięli udział w warsztatach audytoryjnych poświęconych hiszpańskim technologiom produkcji serów, prowadzonych przez José Manuela Carrerę z firmy Novonesis oraz Pablo Riverę z Quesería Entrepinares. Odbyła się także ekspercka dyskusja panelowa na temat znaczenia produkcji mleczarskiej w rozwoju obszarów wiejskich i internacjonalizacji.
Z kolei w dniu ogłoszenia wyników konkursu zorganizowano interesujące wizyty studyjne. Uczestnicy odwiedzili zakład przemysłu mleczarskiego oraz Instytut Produktów Mlecznych Asturii (CSIC), serowarnię oraz jaskinię dojrzewania serów Cabrales i Gamonéu.
Studenci mieli również okazję uczestniczyć w warsztatach tradycyjnego nalewania naturalnego cydru, prowadzonych przez Stowarzyszenie Gastronomii, Hotelarstwa i Turystyki w Gijón.
Dr hab. inż. Marta Czarnowska-Kujawska oraz dr inż. Katarzyna Staniewska wzięły z kolei udział w walnym zgromadzeniu członków EUROPEL – stowarzyszenia, które organizuje konkurs oraz zrzesza nauczycieli i naukowców z ponad 50 europejskich instytucji. Podczas spotkania omówiono bieżące tematy oraz najważniejsze wyzwania stojące przed organizacją.
Wyjazd do Asturii w Hiszpanii został sfinansowany z programu Regionalna Inicjatywa Doskonałości (studenci) oraz z programu SUP-RIM (nauczyciele akademiccy).
Wydział Nauki o Żywności może poszczycić się mianem lidera w prowadzeniu badań naukowych dla wielu branż przemysłu spożywczego, a w szczególności mleczarskiego. O produktach mleczarskich „szytych na miarę” można przeczytać w jednym z numerów „Wiadomości Uniwersyteckich”. Z kolei prof. Jarosław Kowalik wraz z dr inż. Adrianą Łobacz zajmują się modelowaniem bezpieczeństwa produktów żywnościowych (w tym mleczarskich), wpisując się w aktualny trend dbania o zdrową i wartościową żywność.
Warto również wspomnieć, że od dekady na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim odbywa się Ogólnopolskie Święto Sera, które jest okazją do zaprezentowania owoców współpracy naukowców z przemysłem, a także zainspirowania do podejmowania mądrych wyborów konsumenckich.
mw
zdjęcia: Wydział Nauki o Żywności UWM