Artyści z Instytutu Sztuk Pięknych zaprezentowali się w Wilnie

Wernisaż wystawy „Przestrzenie mentalne” odbył się 28 kwietnia w Galerii Akademija, przynależnej do Akademii Sztuk Pięknych w Wilnie. Na wystawie zaprezentowane zostały prace rysunkowe, plakaty, obiekty, eco-obiekty oraz instalacja rysunkowa i plakatowa, w tym również prace premierowe. Ich autorami są wykładowcy z Instytutu Sztuk Pięknych UWM: dr hab. Violetta Kulikowska-Parkasiewicz, prof. UWM, dr hab. Jarosław Bujny, prof. UWM, dr Anna Drońska oraz mgr Joanna Kaczmarczyk, doktorantka Szkoły Doktorskiej UWM.

O specyfice projektu stanowią przenikające się spektra inspiracyjne. Poszukiwanie środków wyrazu i wypowiedzi plastycznej oraz konstruowanie wizualnego komunikatu dokonuje się w subtelnościach artykułowanych wprost, reinterpretowanych lub wybrzmiewających echem pierwotnej idei. Zestawione w projekcie prace dotykają delikatnej tkanki istnienia w różnych jego aspektach i sposobach pojmowania. Zrealizowane w odmiennej stylistyce cykle, oparte na fundamencie indywidualnego warsztatu tworzą specyficzny wizualny kod, pozwalający zajrzeć w osobiste twórcze przestrzenie. Mapowane tą metodą światy prowadzą widza szlakiem trudnych pytań, wątpliwości, pragnień i tęsknot, pozwalając doświadczyć zapisanych obrazem indywidualnych subtelności.

Krzyk, drwina, sarkazm

Mocny komunikat niezgody, krzyk, drwina i sarkazm nabierają w pracach Jarosława Bujnego mocy sprawczej, konfrontując widza ze wstydliwymi aspektami kulawych, społecznych konstruktów. Ta bolesna konfrontacja zatrzymuje odbiorcę przed szczerym lustrem obrazu, w którym musi się przejrzeć bez znieczulenia, makijażu i blichtru. Wyartykułowane w sztuce Bujnego prawdy bolą, ale są też diagnozą niezbędną do podjęcia autoterapii i próby nakreślenia nowych lepszych dróg.

Czasoprzestrzeń opowiedziana szeptem

Cykl rysunków Violetty Kulikowskiej-Parkasiewicz to wytyczony abstrakcyjnymi znakami szlak podróży. Jego otwartość ma kojącą moc, sytuującą odbiorcę w milczącym stanie zawieszenia w czasie i poza nim. Zapisane subtelnymi znakami światy stają się intuicyjnymi instrukcjami na pogodzenie się z tym co było, ale też na ekscytację wobec tego co jest i mistycznego zaciekawienia tym co nadchodzi. Te rysunki to czasoprzestrzeń opowiedziana szeptem, skupiona, pełna sprawczej pustki. Ale to także pełna łagodności przepowiednia mająca moc łagodzenia egzystencjalnych balastów codzienności.

Ścieżka bez początku i chyba bez końca

Cykl  Anny Drońskiej to osobista historia opowiedziana głosami przodków. Zapis skrawków wspomnień posklejanych z tego co zostało z rozsypanych w przeszłości rodzinnych traum, cierpień i pragnień. Kolejne obrazy cyklu to zatrzymane w procesie przemijania ulotności, które manifestują się w myślach i niedogodnościach kolejnych pokoleń. Ich istota stoi w sprzeczności z racjonalnym przyczynowo- skutkowym schematem kształtowania się osobowości, wprowadzając w usystematyzowany porządek zdarzeń i skutków nić akceptacji dla transpokoleniowego bagażu. Zapisane w obrazach chwile – bolesne, ciężkie, ale też pełne uniesień wytyczają na rodzinnej mapie ścieżkę bez początku i chyba bez końca.

Natura jako źródło doświadczenia i inspiracji

Prace Joanny Kaczmarczyk to opowieść o relacjach. Artystka bada przestrzenie „pomiędzy”. To tam dostrzega przepojone emocjami związki człowieka z naturą, z przestrzenią którą sam kształtuje, oraz z drugim człowiekiem. Sięgając po to, co najtrudniejsze do uchwycenia: chwilowe emocje, nastroje i stan zawieszenia między tym, co realne, a tym co ulotne i przeżywane wewnętrznie tworzy własną , osobistą, wizualną opowieść. Natura zajmuje w tej opowieści szczególne miejsce – nie jako tło, lecz jako źródło doświadczenia i inspiracji. To z niej wyrastają obrazy: z jej rytmów, ciszy, zmienności, powiązań i zależności oraz nieuchwytnego trwania. Jest przestrzenią, w której sens nie domaga się dopowiedzenia, a obecność staje się wystarczająca.

Zestawienie w obrębie jednej prezentacji czterech sposobów na zrozumienie świata ma w projekcie „Przestrzenie mentalne”, wymiar ontologiczny. Zadawane  przez artystów pytania nie oczekują odpowiedzi. Ich wartość i moc zawiera się w wybrzmiewających w nich wątpliwościach, które wytyczają nowe kierunki poszukiwań. Napędzają one potrzebę zrozumienia tego co wokół nas, tego co w nas i tego co na peryferiach trwania.

Kuratorami wystawy są: prof. Vidas Poškus oraz prof. Rolandas Rimkūnas, obaj związani z Akademią Sztuk Pięknych w Wilnie. W wernisażu udział wzięli przedstawiciele akademii: rektor prof. Ieva Skauronė oraz prorektor prof. Ričardas Bartkevičius, a także przedstawiciele Instytutu Polskiego w Wilnie i TVP Wilno.

Wystawa czynna jest do 22 maja 2026.

ad, fot. archiwum prywatne