Techmilk od prawie trzech dekad jest jednym z najważniejszych wydarzeń w branży mleczarskiej, łączących naukę z praktyką przemysłową. Po raz kolejny w gościnnych progach Hotelu Gołębiewski w Mikołajkach byli obecni przedstawiciele zakładów mleczarskich, dostawcy technologii, firmy inżynieryjne, eksperci ds. jakości oraz naukowcy.

Wyznaczać standardy

Siłą Wydziału Nauki o Żywności jest nie tylko duża wartość naukowa, ale także współpraca z biznesem, praktyką i otoczeniem społeczno-gospodarczym, co podkreślał podczas oficjalnego otwarcia prof. dr hab. Jakub Sawicki, prorektor UWM ds. nauki i współpracy międzynarodowej. 

– Wydział Nauki o Żywności jest jednym z liderów, jeśli chodzi o badania zarówno w zakresie mleczarstwa, jak i przetwórstwa mięsnego i roślinnego. W ubiegłym roku jeden z jego pracowników, dr inż. Arkadiusz Zakrzewski [z Katedry Mikrobiologii Żywności, Technologii i Chemii Mięsa – przyp. red.], otrzymał nagrodę premiera, co dowodzi temu, że badania prowadzone na tym wydziale, znajdują się na wysokim poziomie. Nie mniej istotna jest również współpraca z przemysłem, która przynosi realne korzyści nie tylko wydziałowi, ale przede wszystkim polskiej gospodarce – mówił prorektor.

Z kolei dr hab. inż. Justyna Żulewska, prof. UWM, dziekan Wydziału Nauki o Żywności, przypomniała, że branża mleczarska jest jednym z filarów polskiego przemysłu spożywczego.     

– Jest to filar dynamiczny, nowoczesny i wymagający. Nie byłoby jego rozwoju, gdyby nie nauka. Ważnym elementem działalności naszego wydziału jest również kształcenie kadr – wysoko wykwalifikowanych technologów żywności, którzy elementy wiedzy teoretycznej potrafią łączyć z realnymi potrzebami zakładów produkcyjnych – mówiła dziekan, przestrzegając jednocześnie przed wyzwaniem, jakie stoi przed wydziałem: –  Niestety, obserwujemy malejące zainteresowanie młodych ludzi studiowaniem kierunku technologia żywności – jest to trend nie tylko polski, ale również europejski. Musimy podjąć wspólne działania, które pozwolą zbudować atrakcyjny wizerunek zawodu technologa żywności jako profesji przyszłości, mającej realny wpływ na jakość życia. Wydział Nauki o Żywności jest otwarty na współpracę.

Postępująca automatyzacja z zastosowaniem najnowszych technologii

Tematem, który podczas seminarium wywołał jedną z najżywszych dyskusji, była sztuczna inteligencja i jej rosnąca rola w przemyśle spożywczym.

– Już od kilku edycji pojawia się coraz więcej prezentacji firm, które wykorzystują sztuczną inteligencję, np. do cyfryzacji procesów i analizy danych w czasie rzeczywistym, co przy dużej wydajności produkcji ma bardzo duże znaczenie. W tym roku zorganizowaliśmy debatę na temat kompetencji pracowników w obliczu AI oraz kierunku rozwoju zakładów mleczarskich. Uznaliśmy, że musimy zareagować na to, co się dzieje i być na bieżąco – mówił w rozmowie z „Wiadomościami Uniwersyteckimi" dr hab. inż. Fabian Dajnowiec, kierownik Katedry Inżynierii, Aparatury Procesowej i Biotechnologii Żywności UWM.

Debata nosiła tytuł: „Sztuczna inteligencja w przemyśle spożywczym. Koniec ery człowieka, czy nadużywany chwyt reklamowy?” Wzięli w niej udział: dr Inez Okulska, ekspertka łącząca świat humanistyki z nowymi technologiami; Maciej Kowalik, prezes zarządu Smartstock Sp. z o.o., ekspert w dziedzinie systemów zarządczych, oraz Karol Stryja, konsultant i edukator AI, autor podcastu zatytułowanego „99 twarzy AI”.

Cyberbezpieczeństwo

Współcześnie dużym wyzwaniem są ataki cybernetyczne, których ofiarami stają się także zakłady przetwórstwa mleka. Ten temat poruszono podczas rozmowy ekspertów, w której wzięli udział: Piotr Piwowarczyk, kierownik działu informatyki w Spółdzielni Mleczarskiej Mlekpol oraz Piotr Grychtołt z firmy Tekniska.

Eksperci starali się znaleźć odpowiedź na pytanie, co stanowi większe ryzyko dla mleczarni – wyciek danych czy przestój produkcji?  

– Trzeba się zastanowić, jak chronić zakłady przed ludźmi, którzy mają złe zamiary. Zakłócenie procesu produkcyjnego może mieć bardzo złe skutki – zarówno dla funkcjonowania samego zakładu, jak i dla bezpieczeństwa produktów. Wspólnie doszliśmy do wniosku, że w zakładach trzeba wprowadzać zabezpieczenia, które utrudnią osobom niepożądanym dostęp do ich serca, czyli komputerów, które sterują produkcją – podkreślił dr hab. inż. Fabian Dajnowiec.

Przedstawiciele przedsiębiorstw produkcyjnych również nie mieli wątpliwości co do tego, że cyberbezpieczeństwo jest jednym z kluczowych elementów zarządzania. Zgodzili się co do tego, że strategiczne działania muszą obejmować trzy obszary: kompetencje, ustandaryzowane procesy oraz odpowiednią infrastrukturę technologiczną.  

Polskie firmy siłą branży mlecznej

W XXVII edycji seminarium Techmilk zaprezentowało się 49 firm (polskich i zagranicznych). W części referatowej swoje propozycje techniczne i najnowsze osiągnięcia zaprezentowało 25 przedsiębiorstw. Część wystawiennicza, poświęcona nowoczesnym technologiom i rozwiązaniom procesowym, zgromadziła blisko 40 firm. W sumie w seminarium wzięło udział 370 uczestników. 

– Oczywiście, szczególnie cieszy nas obecność polskich firm technologicznych, które, dzięki łączeniu sił z innymi, w tym zagranicznymi, są w stanie realizować duże inwestycje, w tym nowoczesne serownie i zautomatyzowane linie produkcyjne. Rozwój polskiej myśli technicznej jest jednym z filarów konkurencyjności krajowego mleczarstwa – mówił dr hab. inż. Fabian Dajnowiec, dodając, że współpraca z takimi firmami i wspólne spotkanie przy okazji seminarium Techmilk, wpływa pozytywnie na pracę Katedry Inżynierii, Aparatury Procesowej i Biotechnologii Żywności UWM. – Dzięki temu możemy pozyskać partnerów, z którymi współpracujemy na co dzień, a to ma swoje korzyści zarówno w wymiarze prowadzonych badań naukowych, jak i dydaktyki, bo nasi studenci mają do dyspozycji sprzęt z najwyższej półki.

Głównym wnioskiem, jaki wypływa z tegorocznej edycji seminarium Techmilk, jest to, że branża mleczarska coraz bardziej się modernizuje. Kluczowymi kierunkami rozwoju pozostają: cyfryzacja i automatyzacja produkcji, racjonalizacja kosztów energii, poprawa efektywności procesowej oraz zwiększanie bezpieczeństwa i jakości wyrobów.

– Warunki rynkowe w Polsce nie są łatwe dla branży mleczarskiej, a pomimo to nie zwalnia ona tempa inwestycji technologicznych. Moim zdaniem współpraca środowiska naukowego z przemysłem ma dziś fundamentalne znaczenie dla tego, aby polskie mleczarnie były konkurencyjne w Europie i na świecie. W kolejnych edycjach będziemy chcieli jeszcze bardziej koncentrować się na integracji nowoczesnych technologii z praktyką produkcyjną – zapowiedział dr hab. inż. Fabian Dajnowiec.

W duchu europejskiego partnerstwa

Pracownicy Wydziału Nauki o Żywności UWM są zaangażowani również w działania sojuszu ChallengeEU, który wraz z ośmioma innymi europejskimi uczelniami współtworzy Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Prof. Justyna Żulewska jest liderką pakietu roboczego WP4, a dr inż. Adriana Łobacz pełni w nim funkcję Market Officer. Zespół ten zajmuje się wspieraniem badań i współpracy międzyregionalnej pomiędzy uniwersytetami sojuszu ChallengeEU a otoczeniem społeczno-gospodarczym w ramach poczwórnej helisy: gospodarka, administracja publiczna, nauka i organizacje pozarządowe.

W związku z tym podczas seminarium Techmilk odbył się UWM Regional Meet-Up, podczas którego, korzystając z obecności wielu reprezentantów przemysłu, promowano idee sojuszu oraz zawierano nowe kontakty. Była to także okazja do spotkań z partnerami stowarzyszonymi, m.in. z firm SM Mlekpol oraz OSM Piątnica.

– Zauważyliśmy bardzo duże zainteresowanie sojuszem ChallengeEU i wiele firm zadeklarowało chęć współpracy – mówiła dr inż. Adriana Łobacz.

Na wydarzeniu byli obecni również reprezentanci Biura ds. Współpracy Międzynarodowej UWM, którzy rozmawiali z przedsiębiorcami o możliwościach praktyk i staży dla studentów z uczelni tworzących alians. 

mw

zdjęcia: Joanna Lipka