„Naukowe środy na UWM” to cykl wykładów otwartych prowadzonych przez naukowczynie i naukowców z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Ich celem jest dzielenie się wiedzą na tematy bliskie nam wszystkim. Tym razem (18 lutego) specjalistki z UWM udowodniały, że dieta nie musi być czarną magią. 

Jak zrozumieć mechanizm przybierania na wadze i chudnięcia? Skąd wiedzieć, jakie mamy zapotrzebowanie kaloryczne? I jak w tym wszystkim zadbać o zdrową głowę? Na te pytania starały się odpowiedzieć prof. Katarzyna Przybyłowicz z Wydziału Nauki o Żywności oraz dr Małgorzata Obara-Gołębiowska z Wydziału Nauk Społecznych.

Obie badaczki na co dzień prowadzą badania w różnych dyscyplinach naukowych. Ich doświadczenie i wiedza pomogły więc słuchaczom zyskać pełny ogląd na temat żywienia i przede wszystkim zdrowia – fizycznego i psychicznego.

Zainteresowania naukowe prof. Katarzyny Przybyłowicz skupiają się m.in. wokół wzorów żywienia i stylu życia czy żywieniowych i pozażywieniowych uwarunkowań zdrowia i chorób dietozależnych. Z uczestnikami spotkania dzieliła się m.in. wskazówkami dotyczącymi piramidy żywieniowej. Radziła, by w swoich decyzjach nie zapominać, że duże znaczenie mają zarówno jakość i ilość posiłku na talerzu, jak i to, w jakim towarzystwie się go spożywa. Przestrzegała, by nie dawać się zwieść reklamom.

– Suplementacja stała się nową religią – mówiła, przypominając, że dotychczas nie pojawiły się żadne badania potwierdzające to, iż osoby, które przyjmują suplementy, choć ich nie potrzebują, są dzięki temu zdrowsze. Dlatego prof. Przybyłowicz podkreślała: –  Suplementacja jest wskazana dla osób, które mają niedobory.

Badaczka z Wydziału Nauki o Żywności przypominała, że posiłek powinien być przyjemnością, a zdrowy styl życia stanowi inwestycję w przyszłość. Prosiła też, by nie zapominać, że jedzenie jest paliwem dla naszego mózgu.

– Jeśli mamy dobrze odżywione mózg i ciało, to mamy mniejszą podatność na sytuacje stresowe – zaznaczyła.

Szczególnie warto wziąć to pod uwagę w kontekście alarmujących danych opracowanych przez Światową Organizację Zdrowia. WHO informuje, że w 2030 roku główną przyczyną osłabienia naszego zdrowia będzie obniżenie naszego nastroju i depresja.

– Oczywiście depresji nie leczy się jedzeniem, ale jest ono elementem wspomagającym – tłumaczyła prof. Katarzyna Przybyłowicz.

Na potrzebę przyjrzenia się swojej relacji z jedzeniem zwracała uwagę także dr Małgorzata Obara-Gołębiowska, która nie tylko pracuje jako adiunkt Katedrze Psychologii Klinicznej Rozwoju i Edukacji Wydziału Nauk Społecznych UWM, ale i jako psychoterapeutka poznawczo-behawioralna. Przez lata była ona też pracownicą Oddziału Leczenia Otyłości w olsztyńskim szpitalu miejskim. 

–  Z substancjami psychoaktywnymi standardowo kojarzą nam się różne używki, ale jedzenie, zwłaszcza to wysokokaloryczne, też może działać jak substancja psychoaktywna, ponieważ wywołuje zmiany neurohormonalne – zaznaczyła dr Obara-Gołębiowska, tłumacząc, że wiąże się to m.in. z podniesienie poziomu dopaminy, która sprawia, że czujemy przyjemność.

Badaczka z Wydziału Nauk Społecznych przypomniała, że wpływ na to wszystko miał mechanizm ewolucyjny, bo aby przetrwać, musimy jeść. A żeby jeść – musimy chcieć to robić.

Podczas spotkania z cyklu „Naukowe środy na UWM” dr Obara-Gołębiowska mówiła o tym, że psychosomatyka widzi w otyłości cielesny symbol wewnętrznej nierównowagi. Powodami tej nierównowagi mogą być – jak wskazywała wykładowczyni – np. nadmiar stresu czy niezaspokojenie mniej lub bardziej podstawowych potrzeb, także tych związanych z samorealizacją.  

Bazując na swoich badaniach i pracy z pacjentami badaczka z WNS zaznaczyła też, że na dokonywane przez nas wybory żywieniowe, wpływ mają m.in. różnego rodzaju trendy prezentowane w mediach społecznościowych. Podkreślała, że warto do nich podchodzić krytycznie.

Po krótkich wystąpieniach obu wykładowczyń głos zabrali uczestnicy spotkania. Dzielili się oni m.in. refleksjami na temat epidemii otyłości, szczególnie u najmłodszych (jedna ze słuchaczek przypomniała na przykład, że w województwie warmińsko-mazurskim 21 proc. chłopów choruje na otyłość) oraz prosili o odpowiedzi na nurtujące ich wątpliwości z zakresu zdrowia i żywienia. Pytano np. o suplementację witaminy D oraz sposoby na redukowanie napięcia, bez sięgania po jedzenie. Naukowczynie dzieliły się radami i naukowymi wyjaśnieniami, ponieważ główną zasadą stojącą za „Naukowymi środami na UWM” jest dostarczanie wiarygodnej wiedzy.

Podczas kolejnych otwartych wykładów organizowanych przez Centrum Marketingu i Mediów ze wszystkimi ciekawymi świata spotkają się dr Maciej Duda (WPiA) dr hab. Jerzy Czołgoszewski (WNS).

Pierwszy z nich 4 marca przygotuje wystąpienie pt. „Gdzie jest granica wolności słowa? O aspektach prawnych mowy nienawiści”. Dwa tygodnie później badacz z WNS opowie o tym, co dzieje się z człowiekiem w więzieniu?.

Wykłady odbywają się w Bibliotece Uniwersyteckiej UWM.

Daria Bruszewska-Przytuła